30 դեկտեմբերի 2019


Կլիմայի փոփոխությունն այսօր ահազանգող խնդիր է բազում երկրների համար: Կլիմայի փոփոխության բացասական հետևանքներն արդեն նկատելի են  նաև Հայաստանում հաճախակի դարձած սաստիկ շոգերի, հիդրոօդերևութաբանական ծայրահեղ դրսևորումների ավելացմամբ, ոռոգման և խմելու ջրային ռեսուրսների սակավությամբ, անտառային հրդեհների քանակային աճով և այլն:

Դեկտեմբերի 20-ին այս խնդիրները քննարկելու և Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի  25-րդ համաժողովի (COP25) արդյունքներին անդրադարձ կատարելու նպատակով՝ Եվրոպական միության (ԵՄ) կողմից ֆինանսավորվող «ԵՄ-ը Կլիմայի համար» ԵՄ-ՄԱԶԾ տարածաշրջանային ծրագրի շրջանակում ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունը և ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) համատեղ կազմակերպել էին կլոր սեղան-քննարկում: Միջոցառմանը զուգահեռ, մեդիա ոլորտի  ներգրավվածության նպատակով ս/թ նոյեմբերի 29-ին հայտարարվել էր «COP25 - Գործի՛ր հիմա» լրագրողական մրցույթը:

Կլոր սեղան-քննարկումն թեմատիկ առանցքն էր դեկտեմբերի 2-13 (15)-ը Մադրիդում կայացած ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի (ԿՓՇԿ) կողմ երկրների 25‐րդ համաժողովի համատեքստում Հայաստանի Հանրապետության դիրքորոշումը՝ Կոնվենցիայի ներքո Փարիզյան համաձայնագրով ստանձնած հանձնառությունների իրականացման հարցում:

Միջոցառումը նպատակ ուներ քննարկելու Հայաստանի կողմից կլիմայի փոփոխության բացասական հետևանքների մեղմման համար պլանավորված գործողությունները օրենսդրության և քաղաքականությունների ներդաշնակեցման միջոցով՝ որպես Արևելյան գործընկերության երկիր և «ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագրի շահառու:

 Իր խոսքում Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության Քաղաքական, մամուլի և տեղեկատվության բաժնի ղեկավար Եկատերինա Դորոդնովան շեշտեց Եվրոպական միության անխախտ դիրքորոշումը Փարիզյան համաձայնագրի իրականացման ու հավակնոտ նպատակադրումների ուղղությամբ՝ միաժամանակ նշելով ԵՄ-ի հիասթափությունը` կապված COP25-ի ընթացքում քննարկումների և բանակցությունների արդյունքները:

«ԵՄ-ը աջակցում է Հայաստանին կլիմայի փոփոխության հետևանքների մեղմման մի շարք ծրագրերի, այդ թվում՝ «ԵՄ-ը կլիմայի համար» տարածաշրջանային ծրագրի միջոցով և համաձայն Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրով (CEPA) սահմանված բնապահպանական դրույթների: «ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագիրն աջակցելու է Հայաստանին մինչև տարեվերջ վերանայել երկրի Ազգային մակարդակով սահմանված գործողությունները/ներդրումը հասնելու էկոհա­մա­կարգային մոտեցման տեսակետից ջերմոցային գազերի չեզոք արտանետումների», - նշեց Եկատերինա Դորոդնովան:

ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարար Էրիկ Գրիգորյանը ներկայացրեց COP25-ի լույսի ներքո ՄԱԿ-ի ԿՓՇԿ ներքո ստանձնած հանձնառությունների կատարմանն ուղղված Հայաստանի շարունակական ջանքերի և Փարիզյան համաձայնագրի իրականացման ընթացքի մասին: Պարոն Գրիգորյանը ներկայացրեց Մադրիդում բարձր մակարդակի առանձին հանդիպումների՝ Կլիմայի համաշխարհային գագաթաժողովի և Կայուն նորարարական ֆորում 2019-ի ընթացքում ծավալված քննարկումների արդյունքները, որտեղ Հայաստանը հանդես եկավ երկրի կողմից վերջերս մշակված նորարարական ֆինանսական գործիքով, որը հնարավորություն է տալիս  զարգացող երկրներին ուղղակի ֆինանսական միջոցներ հայթայթել կլիմայի փոփոխության ազդեցությունների մեղմման և դրա հանդեպ հարմարվողականության համար: «Կարևորելով անտառների դերը կլիմայի փոփոխության համատեքստում» խորագրով բարձր մակարդակի հանդիպման ընթացքում Հայաստանը ներկայացրեց երկրի անտառային քաղաքականության հիմունքները և անտառվերականգնմանն ուղղված երկրի հավակնոտ նպատակադրումներն ու 2020 թ. 10 միլիոն ծառ տնկելուն ուղղված գործողությունները:

«Քանի որ կլիմայի փոփոխության հետևանքները չեն սահմանափակվում միայն շրջակա միջավայրի վրա ազդեցություններով, այլ տարածվում են նաև գյուղատնտեսության, տրանսպորտի, քաղաքաշինության և էներգետիկայի ոլորտների վրա, անհրաժեշտ է այդ ոլորտների միջև ձևավորել ավելի ուժեղ համագործակցություն՝ հարմարեցնելով այդ ոլորտների քաղաքականությունների ուղեցույցները կլիմայի փոփոխության արդի մարտահրավերներին», - եզրափակեց Էրիկ Գրիգորյանը:

Էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Խաչատրյանը կարևորեց, որ բիզնեսները հավատարիմ մնան այն խոստմանը, որով իրենց արտադրական գործընթացները հարմարեցնելու են ածխածնային ավելի ցածր արտանետումների և շրջակա միջավայրի վրա ավելի քիչ բացասական ազդեցություններ ունենալու քայլերի:

«Տնտեսական ոլորտի բոլոր քաղաքականությունների մեջ կլիմայի փոփոխության ազդեցության մեղմման և նոր իրականությանը հարմարվելու առումով մեզ համար առաջնային են երկու հիմնական մոտեցում: Առաջինը՝ փոխել մտածողության ձևը, որպեսզի կարողանանք փոխել վարքագիծը, և երկրորդը` զարգացման համատեղ օրակարգ մշակել և ներդաշնակեցնել այլ ոլորտների հետ»: 

Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Հակոբ Վարդանյանը նշեց, որ վերականգնվող տեխնոլոգիաների օգտագործումը էներգետիկ ոլորտում առաջնահերթություն է: Նախարարի տեղակալը խոսեց Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի քաղաքականության վերջին նվաճումների՝ արեգակնային էներգիայի կիրառման շուկայի ընդլայնման և կլիմայի փոփոխության ազդեցությունների աճին զուգահեռ էներգախնայողության խթանման կարևորության մասին:

Ողջունելով ներկաներին՝ Հայաստանի ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի մշտական ներկայացուցիչ Դմիտրի Մարիյասինը կարևորեց ՄԱԶԾ հայաստանյան գրասենյակի շարունակական համագործակցությունը  ՀՀ կառավարության հետ՝ հանուն կլիմայական գործողությունների: Իսկ որպես տարածաշրջանային համագործակցության վառ օրինակ՝ ընդգծեց ԵՄ-ՄԱԶԾ «ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագրի կարևորությունը, որի առանցքում է կլիմայական խնդիրների նպատակաուղղումն այլ ոլորտներում:

 «Չնայած կլիմայի փոփոխության ազդեցությունների դեմ գլոբալ մակարդակով գրանցած առաջընթացին, այն շարունակում է մարդկության համար մնալ մեծագույն մարտահրավեր՝ բացասաբար ազդելով տնտեսական և սոցիալական ոլորտների վրա:

«ՄԱԶԾ-ը շարունակում է հավատարիմ մնալ իր խոստմանը՝ աջակցելով Հայաստանին իրականացնել հանուն կլիմայի գործողությունների օրակարգը վերականգնվող էներգիայի, առողջապահության, գենդերային հարցերի, կանանց իրավազորման և այլ ոլորտներում»,- նշեց պարոն Մարիյասինը:

Այնուհետև, Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության Միջազգային օգնության/համագործակցության պատասխանատու Անդրեա Բաջջիոլին ավելի ընդգրկուն կերպով ներկայացրեց շրջակա միջավայրի պահպանությանն ուղղված ԵՄ կողմից Հայաստանին տրամադրվող աջակցության, ներառյալ` ջրի և այլ կարևոր բնական ռեսուրսների կայուն կառավարման բարելավմանն ուղղված նախաձեռնությունների, վերականգնվող էներգիայի և էներգախնայողության ծրագրերին ֆինանսական տարբեր գործիքների և տեխնիկական օժանդակության տրամադրման մասին, ինչպես նաև՝ ԵՄ-ը կլիմայի համար ծրագրով նախատեսված՝ կլիմայի փոփոխության մեղմմանը և դրա հանդեպ հարմարվողականության գործողությունների բարելավման և շրջակա միջավայրի վերաբերյալ իրազեկության բարձրացման հարցերը:

ՄԱԶԾ կլիմայի փոփոխության ծրագրի համակարգող Դիանա Հարությունյանը խոսեց Փարիզյան համաձայնագրով թափանցիկության շրջանակի կանոնակարգերին հետևելու Հայաստանի ներկայիս կարգավիճակի մասին՝ անդրադառնալով «ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագրի շրջանակներում թափանցիկության բաղադրիչի ապահովման մեխանիզմներին՝ Չափումների, հաշվետվայնության և հավաստագրման (ՉՀՀ) համակարգի կիրառման միջոցով:

Հաջորդիվ, պետական կառույցների, Երևանի քաղաքապետարանի, ՀԿ-ների, ֆինանսական հաստատությունների և մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչները խոսեցին իրենց կողմից իրականացվող կլիմայանպաստ գործունեության մասին: Մասնակիցների միջև ակտիվ քննարկումներն ու գաղափարների փոխանակումը նախանշեցին համագործակցության նոր ուղիներ և ի հայտ բերվեցին մի շարք միջոլորտային բացեր հետագա քննարկումների համար:

Միջոցառման մասնակիցների թվում էին նաև ներկայացուցիչներ ՀՀ-ում օտարերկրյա պետությունների դեսպանություններից, ՀՀ նախարարություններից, շահագրգիռ պետական գերատեսչություններից, Երևանի քաղաքապետարանից, միջազգային զարգացման կազմակերպություններից և ՄԱԿ-ի գործակալություններից:

Կլոր սեղան քննարկումից հետո՝ դեկտեմբերի 27-ին, ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում տեղի ունեցավ «COP25-Գործի՛ր հիմա» լրագրողական մրցույթի մրցանակաբաշխության արարողությունը, որը ևս «COP25 - #ԳործիրՀիմա» իրազեկության բարձրացման միջոցառման մաս էր կազմում: Մրցույթի մասին հայտարարվել էր 110 տեղական լրատվամիջոցների (այդ  թվում՝ մարզային) և ակտիվորեն տարածվել էր Հայաստանում ՄԱԶԾ գրասենյակի, ՄԱԶԾ Կլիմայի փոփոխության ծրագրի և ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի ֆեյսբուքյան էջերում:

Մրցույթի թեմատիկ առանցքն էր դեկտեմբերի 2-13-ը Մադրիդում տեղի ունեցած ԿՓՇԿ կողմ երկրների 25‐րդ համաժողովի (COP25) լույսի ներքո ընդգծել Կոնվենցիայով և Փարիզյան համաձայնագրով ստանձնած պարտավորություն­ների ուղղությամբ Հայաստանի կողմից իրականացվող գործողություններն ու դիրքորոշումը:

Մրցույթի մասնակիցներից պահանջվում էր հետևել COP25-ի ընթացքին և պատրաստել լրատվական նյութեր համաժողովի ընթացքում քննարկված կլիմայի փոփոխության հարցերի մասին՝ շեշտադրվելով կլիմայի փոփոխության բացասական հետևանքների մեղմման համար Հայաստանի պլանավորած գործողությունները օրենսդրության և քաղաքականությունների ներդաշնակեցման միջոցով՝ որպես Արևելյան գործընկերության երկիր և «ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագրի շահառու: 

Ավելի համընդգրկուն և թեմային ավելի խորն անդրադարձ կատարելու նպատակով այս լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները հրավիրվել էին նաև մասնակցելու դեկտեմբերի 20-ի «COP25 - Գործի՛ր հիմա․ Հայաստանն արագացնում է Փարիզի համաձայնագրի իրականացումը» խորագրով կլոր սեղան-քննարկմանը։

«Գործի՛ր հիմա» լրագրողական մրցույթը խրախուսում էր ինչպես տպագիր և առցանց հոդվածների, այնպես էլ՝  հաղորդումների և վիդեո բովանդակությամբ հրապարակումների ներկայացումը: Մոտ 65 լրատվական նյութերից կարճ ցուցակում ներառված 12 հեղինակային նյութերի ներկայացուցիչներ հրավիրվեցին լրագրողական մրցույթի մրցանակաբաշխությանը:

Ժյուրիի կազմում էին ներկայացուցիչներ Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակությունից, ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունից և Հայաստանում ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրից:

Միջոցառմանը հաղթողներին շնորհավորեցին Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության Համագործակցության բաժնի ղեկավար Գոնզալո Սեռանոն, Հայաստանում ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի մշտական ներկայացուցիչ Դմիտրի Մարիյասինը և ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալ Իրինա Ղափլանյանը և մրցանակներ հանձնեցին երեք անվանակարգում՝  «Համապարփակություն և ներգրավվածություն» անվանակարգում՝ Հետք լրատվամիջոցից Անյա Սարգիսովային,
«Փաստահենություն և բազմակողմայնություն» անվանակարգում՝ «Ռեսպուբլիկա Արմենիա» լրատվամիջոցից Լիանա Գյոզալյանին
«Ամբողջականություն և թեմատիկ շեշտադրում» անվանակարգում՝ NEWS.am լրատվամիջոցից Արամ Դանիելյանին։

Արարողությանը ներկա էին նաև Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության Միջազգային օգնության/համագործակցության պատասխանատու Անդրեա Բաջջիոլին, ՄԱԶԾ Կլիմայի փոփոխության ծրագրի համակարգող Դիանա Հարությունյանը, ժյուրիի անդամներ, ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության և ՄԱԶԾ աշխատակազմի աշխատակիցներ և լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ:

 Ընդհանուր առմամբ «COP25 - Գործի՛ր հիմա» իրազեկության բարձրացման նպատակն էր համախմբել բարձր մակարդակի ղեկավարության և հանրային բոլոր ոլորտների բազմաբնույթ կոալիցիաների ներկայացուցիչներին քննարկելու կլիմայի փոփոխության հետևանքների լուծմանն ուղղությամբ Հայաստանի առաջընթացը, բարձրաձայնելու տարբեր ոլորտներում նկատելի մարտահրավերների մասին, ինչպես նաև՝ ամրապնդելու տեղական և միջազգային մակարդակում հանձնառությունն ու համագործակցությունը:

«Գործի՛ր հիմա» լրագրողական մրցույթի նախաձեռնության արդյունքում լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները բարձրաձայնեցին կլիմայի փոփոխության մասին՝ որպես մեր ժամանակների առավել ահագնացող խնդիրներից մեկը և իրազեկեցին Հայաստանում կլիմայի փոփոխության խնդիրներին ավելի քիչ ծանոթ հանրային խմբերին՝ խթանելով որոշում կայացողներին ուղղված հանրային պահանջը իրականացնելու կլիմայի փոփոխության ազդեցությունների մեղմման և դրա հանդեպ հարմարվողականության բարձրացման համար անհրաժեշտ գործողություններ տեղական մակարդակում:

«ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագիրն աջակցում է Արևելյան գործընկերության վեց երկրներին՝ Հայաստանին, Ադրբեջանին, Բելառուսին, Վրաստանին, Մոլդովայի Հանրապետությանը և Ուկրաինային իրականացնելու գործողություններ ընդդեմ կլիմայի փոփոխությանը: Ծրագիրն աջակցելու է երկրներին իրականացնելու Փարիզյան համաձայնագիրը և բարելավելու կլիմայական քաղաքականությունների մշակումն ու օրենսդրությունը:  «ԵՄ-ը կլիմայի համար» ծրագրի նպատակն է սահմանափակել կլիմայի փոփոխության ազդեցությունը քաղաքացիների կյանքի վրա և բարձրացնել կլիմայի փոփոխության նկատմամբ դիմակայունությունը:

 

Օրակարգ

Օրակարգ - Կլոր սեղան քննարկում

Օրակարգ - Մեդիա մրցույթի մրցանակաբաշխություն

 

Զեկուցումներ՝

Activities of Armenian renewable energy and energy saving fund (R2E2)

Adaptation measures against Climate Change in Agriculture_Ira Panosyan

Armenia accelerating implementation of Paris agreement_UNDP Climate Change Coordinator_Diana Harutunyan

EU Achievements in Armenia on environment and climate change_EU Delegation International Aid-Cooperation Officer_Andrea Baggioli

Farming for the next generation_Green lane LGO_Nune Sarukhanyan

Green Cities Action Plan_ Yerevan Municipality Environmental Department_Gayane Nersisyan

Readiness Preparatory Support Program for Armenia_EPIU_GCF_ Meruzhan Galstyan

Summary of the results of COP-25 from Khazer NGO perspective_Amalia Hambardzumyan

 

 

Մարտ 2020 ԵՄ Կայուն էներգիայի մրցույթ 2020-ը ընդունում է հայտեր ԱլԳ երկրների դիմորդներից Կարդալ ավելին
Մարտ 2020 Հրապարակվել է «Հայաստանի Հանրապետության 2018թ. Էներգետիկ հաշվեկշիռ»-ը Կարդալ ավելին
Մարտ 2020 Էներգասպառող սարքերի ԷԱ պարտադիր պահանջների ընդունումն ընթացքում է Կարդալ ավելին
Մարտ 2020 Հայաստանում սելավների ռիսկի կառավարման հիմնախնդիրները ՄԱԶԾ-ԿԿՀ ՀԱԾ ծրագրի ուշադրության կենտրոնում Կարդալ ավելին
Մարտ 2020 Հայաստանում կլիմայի փոփոխության վիճակագրության բարելավման համար մշակված առաջին ճանապարհային քարտեզն ուղենշային կլինի Կարդալ ավելին
Դեկտեմբեր 2011 ԵԱՀ մեկնարկային սեմինար և ղեկավար կոմիտեի նիստ (20 12 2011) Կարդալ ավելին
Մայիս 2016 Հայաստանի երկամյա առաջընթացի առաջին զեկույցը ներկայացվել է ՄԱԿ ԿՓՇԿ քարտուղարությանը Կարդալ ավելին
Սեպտեմբեր 2016 Ներդրումների ռիսկերի նվազեցում և մասշտաբավորում. շենքերի ԷԱ արդիականացում Կարդալ ավելին
Փետրվար 2016 «Էներգախնայող լուսավորությունը տանը և դպրոցում» դասախոսություն և մրցույթ Կարդալ ավելին
Դեկտեմբեր 2015 Ընդունվել է Փարիզի համաձայնագիրը Կարդալ ավելին
Շենքերի էներգաարդյունավետ արդիականացմանն ուղղված ներդրումների ռիսկերի նվազեցում (24)
ԵԱՏՄ երկրներում ԷԱ խթանման կարգավորման դաշտը (27)
Կլիմայի փոփոխության ռիսկերի մեղմում (6)
Չորրորդ ազգային հաղորդագրություն և Երկրորդ երկամյա զեկույց (32)
Շենքերի էներգետիկ արդյունավետության բարձրացում (112)
Անտառների Հարմարվողականություն (59)
Տեխնոլոգիական կարիքների գնահատում (1)
Մեղմման քաղաքականության աջակցություն (2)
Քաղաքային ջեռուցման էներգաարդյունավետություն (55)
Պասիվ արևային ջերմատուն (3)
Քաղաքային ‘կանաչ’ լուսավորություն (46)
Երկամյա առաջընթացի զեկույց (11)
Երրորդ ազգային հաղորդագրություն (52)
Հարմարվողականության ազգային ծրագիր Հայաստանում (13)
ԵՄ կլիմայի համար (7)
Մինչեւ 2012 թ. ավարտված ծրագրեր (0)
Կլիմա-խելացի լուծումներ համայնքների համար (1)
ՄԱԿ ԿՓՇԿ ներքո Հայաստանի երկամյա առաջընթացի երրորդ զեկույց (0)
Վերականգնվող և մաքուր էներգիայի 8-րդ միջազգային կոնֆերանս (0)