2026 թվականի մարտի 5-ին, ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ Նաթիա Նացվլիշվիլին և Շվեդիայի Թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն․Գ․ Էվա Սունդքվիստն այցելեցին Ալավերդի համայնք՝ ծանոթանալու Շվեդիայի միջազգային զարգացման և համագործակցության գործակալության (ՇՄԶԳ) կողմից ֆինանսավորվող ՄԱԶԾ «Համայնքի կայունության ամրապնդում էներգաարդյունավետության և ցածր արտանետումների զարգացման միջոցով» ծրագրի ձեռքբերումներին։ Այցին մասնակցեց նաև Ալավերդու համայնքի ղեկավար Դավիթ Ղումաշյանը։
Այցը մեկնարկեց 2024թ․-ին վերակառուցված Ալավերդու մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոնում։ Երբեմնի անմխիթար վիճակում գտնվող շենքն այսօր դարձել է ակտիվ համայնքային կենտրոն․ վերաբացումից ի վեր այստեղ անցկացվել է ավելի քան 32 միջոցառում և թատերական ներկայացում։ Կենտրոնը ներկայում գործում է նաև որպես մանկապատանեկան ստեղծագործական հարթակ և ունի շախմատի ակումբ՝ 20 երեխայի համար։ ՇՄԶԳ աջակցությամբ կենտրոնում ներդրվել են էներգաարդյունավետության և վերականգնվող էներգիայի լուծումներ:
Ալավերդու պետական արհեստագործական քոլեջում պատվիրակությունը ծանոթացավ «Վերականգնվող էներգիա և էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաներ» երեքամյա կրթական ծրագրին, որը մեկնարկել է 2024 թ.-ի սեպտեմբերին։ ՇՄԶԳ ֆինանսավորումն ողղվել է ուսումնական ծրագրի մշակմանը, լաբորատոր սարքավորումների ձեռք բերմանը և խոցելի խմբերի ուսանողների ուսման վարձի աջակցությանը։ Ուսումնական ծրագրի դրական արդյունքներն արդեն տեսանելի են․ շրջանավարտներն աշխատում են արևային համակարգերի տեղադրման ընկերություններում, իսկ ոլորտի ընկերությունների հետ համագործակցության շրջանակում ներկայում 33 ուսանող անցնում է վճարովի գործնական փորձառություն։
Օձուն բնակավայրում ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչը և դեսպանը հանդիպեցին ծրագրի կողմից աջակցություն ստացած 50 խոցելի ընտանիքներից մեկին, որի տան տանիքին տեղադրվել է 2 կՎտ հզորությամբ արևային ֆոտովոլտային համակարգ։ Համակարգերը տարեկան արտադրում են մոտ 140,000 կՎտժ էլեկտրաէներգիա՝ նպաստելով 58.8 տոննա ածխածնի արտանետումների կրճատմանը և շահառու ընտանիքների համար ապահովելով շուրջ 10,800 ԱՄՆ դոլար տարեկան խնայողություն (միջինում մոտ 216 ԱՄՆ դոլար յուրաքանչյուր ընտանիքի համար):
Այցի ավարտին պատվիրակությունն այցելեց ծրագրի աջակցությամբ գործող 500 կՎտ հզորությամբ Մղարթի համայնքային արևային ֆոտովոլտային կայան։ 2025 թ․-ի դեկտեմբերին գործարկումից ի վեր, կայանն արդեն արտադրել է ավելի քան 139,313 կՎտժ էլեկտրաէներգիա։ Կանխատեսվում է, որ կայանի տարեկան արտադրությունը կկազմի 970 ՄՎտժ էլեկտրաէներգիա (մոտավորապես 52,000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ), ինչը կնպաստի համայնքի էներգետիկ անկախությանը և կայուն զարգացմանը։
Ծրագրի շրջանակում 34 բնակելի շենք վերազինվել է մասնակիորեն, իսկ 2 բնակելի շենք՝ ամբողջությամբ։ Իրականացվել է նաև հանրային 8 շենքի վերանորոգում և վերազինում։ Արևային ֆոտովոլտային համակարգեր տեղադրվել են նաև հանրային հաստատություններում, այդ թվում՝ մանկապարտեզներում և առողջապահական կենտրոններում։ Փողոցային լուսավորության համար մատակարարվել և տեղադրվել են LED լամպեր։ Արդյունքում՝ համայնքի մակարդակով բարելավվել է էներգաարդյունավետությունը և նվազել են ջերմոցային գազերի արտանետումները։ Ծրագրի աջակցությամբ մշակվել է նաև Ալավերդի համայնքի առաջին սոցիալական զարգացման ծրագիրը։
Ծրագիրն իրականացվում է ՄԱԶԾ հայաստանյան գրասենյակի կողմից Շվեդիայի միջազգային զարգացման և համագործակցության գործակալության ֆինանսավորմամբ ՝ Ալավերդու համայնքի հետ համագործակցությամբ, և համակարգվում է ՀՀ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից։